12.12.2025 
Otrzymałeś wyniki lipidogramu i widzisz tajemnicze skróty: HDL, LDL, TG? Nie jesteś sam – większość Polaków nie wie, czym różnią się te wskaźniki i dlaczego są tak ważne dla zdrowia serca. W tym artykule wyjaśnimy wszystko krok po kroku.
Zrozumienie różnic między "dobrym" a "złym" cholesterolem oraz trójglicerydami (których normy zostały zaostrzone w 2024 roku!) to klucz do skutecznej profilaktyki. Dowiedz się, jak interpretować swoje wyniki i co zrobić, by poprawić profil lipidowy.
Profil lipidowy, zwany inaczej lipidogramem, to badanie krwi określające poziom tłuszczów w Twoim organizmie. To nie jest jeden wskaźnik, ale zestaw kilku parametrów, które dopiero razem dają pełny obraz ryzyka sercowo-naczyniowego.
Standardowy lipidogram obejmuje:
LDL (Low-Density Lipoprotein) to "ciężarówka" transportująca cholesterol z wątroby do wszystkich komórek ciała. Gdy tych "ciężarówek" jest za dużo, stają w korkach – czyli odkładają się w ścianach naczyń krwionośnych, tworząc blaszkę miażdżycową. To prowadzi do zwężenia tętnic, a w konsekwencji do zawału lub udaru.
Nie ma jednej normy dla wszystkich. Twój cel zależy od Twojego ogólnego stanu zdrowia.
| Kategoria ryzyka | Docelowy LDL |
|---|---|
| Niskie ryzyko (zdrowi, młodzi) | < 115 mg/dl (3,0 mmol/l) |
| Umiarkowane ryzyko (>45 lat, otyłość) | < 100 mg/dl (2,6 mmol/l) |
| Duże ryzyko (cukrzyca, nadciśnienie) | < 70 mg/dl (1,8 mmol/l) |
| Bardzo duże ryzyko (po zawale) | < 55 mg/dl (1,4 mmol/l) |
HDL (High-Density Lipoprotein) działa jak "ekipa sprzątająca". Zbiera nadmiar cholesterolu z naczyń krwionośnych i transportuje go z powrotem do wątroby, gdzie jest utylizowany. Dzięki temu chroni nas przed miażdżycą.
W przypadku HDL zasada jest prosta: im więcej, tym lepiej. Poziom powyżej 60 mg/dl uznaje się za chroniący serce.
Najskuteczniejszym sposobem jest regularna aktywność fizyczna (nawet 30 minut spaceru dziennie!) oraz rzucenie palenia. Dieta bogata w zdrowe tłuszcze (oliwa, orzechy, ryby) również pomaga.
| Cecha | LDL ("Zły") | HDL ("Dobry") |
|---|---|---|
| Funkcja | Transportuje cholesterol do komórek | Usuwa cholesterol z komórek |
| Wpływ na zdrowie | Zwiększa ryzyko miażdżycy | Chroni przed miażdżycą |
| Cel | Jak najniższy | Jak najwyższy |
| Co szkodzi? | Tłuszcze nasycone i trans | Brak ruchu, palenie |
Trójglicerydy (TG) to tłuszcze służące jako magazyn energii (tzw. "boczki"). Różnią się od cholesterolu, choć często bada się je razem.
W kwietniu 2024 roku eksperci zaostrzyli normy, podkreślając, że nawet umiarkowanie podwyższone TG są szkodliwe.
Jeśli Twój wynik mieści się w przedziale 100-150 mg/dl, to sygnał ostrzegawczy – czas na zmiany w diecie!
W przeciwieństwie do cholesterolu, na trójglicerydy najbardziej wpływają cukry proste i alkohol, a nie tłuszcze.
Dobra wiadomość jest taka, że profil lipidowy bardzo szybko reaguje na zmiany w diecie. Oto plan działania:
Nie masz czasu na gotowanie? Nasz catering dietetyczny Fit Harmony został skomponowany tak, by wspierać zdrowie Twojego serca każdego dnia.
To różnica między cholesterolem całkowitym a HDL. Jest to coraz częściej używany wskaźnik, który sumuje wszystkie "złe" frakcje cholesterolu. Jest bardziej miarodajny niż sam LDL.
Dla pełnej oceny, szczególnie trójglicerydów i LDL, zaleca się bycie na czczo (8-12h). Nowoczesne normy dopuszczają badanie nie na czczo, ale wtedy interpretacja wyników jest nieco inna.
Tak. Bardzo wysoki poziom (>500 mg/dl) grozi ostrym zapaleniem trzustki, co jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Przewlekle podwyższone TG niszczą naczynia krwionośne.
Twoje serce potrzebuje paliwa najwyższej jakości. Nie musisz być ekspertem od żywienia, by jeść zdrowo. My zajmiemy się planowaniem, zakupami i gotowaniem.
Wybierz dietę Fit Harmony – Twój najprostszy sposób na lepsze wyniki badań i więcej energii.
artykuł przygotowała
Dietetyk i współtwórca Food Harmony Catering
Źródła:
[1] Wytyczne PTL/KLRcP/PTK/PTDL/PTD/PTNT diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce 2024
[2] 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias
[3] Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Dostarczamy posiłki m.in do tych miast:
